Fundacja ESKADRA „B” im. kpt. Ludwika Paszkiewicza

Patron fundacji, kpt. Ludwik Witold Paszkiewicz, był pilotem myśliwskim Dywizjonu 303 i jednym z polskich lotników walczących w Bitwie o Anglię.

O fundacji

Fundacja ESKADRA „B” im. kpt. Ludwika Paszkiewicza powstała 5 lutego 2025 roku przy Muzeum Techniki Wojskowej i Obrony Przeciwlotniczej w Busku-Zdroju.

Jej patronem jest pilot, który jako pierwszy w Dywizjonie 303 zestrzelił samolot nieprzyjaciela podczas Bitwy o Anglię. Poniżej przybliżamy jego życiorys.

Kpt. Ludwik Witold Paszkiewicz, pilot Dywizjonu 303

Kpt. Ludwik Witold Paszkiewicz (1907-1940)

Urodził się 21 października 1907 roku w Woli Gałęzowskiej, jako syn Ludwika i Janiny z domu Horciak (Horczak h. Hurko). Miał siostrę Zofię oraz braci Stanisława i Mieczysława. Do gimnazjum o profilu matematyczno-przyrodniczym uczęszczał w Lublinie. Po maturze studiował na Politechnice Warszawskiej, a następnie na Politechnice Lwowskiej.

Podczas służby wojskowej, po kursie podchorążych rezerwy w Mołodecznie, w latach 1931-1932 postanowił wstąpić do lotnictwa. Ukończył Szkołę Podchorążych Lotnictwa jako drugi na liście absolwentów VIII promocji. 15 października 1934 roku został promowany na stopień podporucznika i otrzymał przydział do 112 eskadry myśliwskiej. W 1937 roku awansował na porucznika i ożenił się z Marią Piwnicką. W 1939 roku objął stanowisko dowódcy eskadry.

Kampania francuska

W sierpniu 1939 roku wyjechał z polską misją wojskową do Francji w celu zakupu samolotów dla polskiego lotnictwa. Rozkazem z 18 maja 1940 roku utworzono klucz frontowy pod jego dowództwem, w skład którego weszli kpr. Leon Nowak i kpr. Kazimierz Wünsche. Klucz skierowano do francuskiej jednostki GC II/8. Po wielu perypetiach Polacy odnaleźli ją w Villacoublay i zostali przydzieleni do 4 eskadry. Loty rozpoczęli 23 maja, a 13 czerwca jednostka przeniosła się do Cherbourga.

18 czerwca, podczas przelotu do Rochefort, piloci otrzymali rozkaz zaatakowania niemieckiej kolumny. Wykonał go jedynie Paszkiewicz. W czasie kampanii francuskiej wykonał 33 loty (28 godzin i 40 minut), w tym 18 zadań bojowych. Do Anglii ewakuował się z portu La Rochelle na statku Robur III i przybył na Wyspy Brytyjskie 21 czerwca.

Dywizjon 303 i Bitwa o Anglię

Po pobycie w Blackpool został 2 sierpnia skierowany do 303 Dywizjonu Myśliwskiego. 31 sierpnia, podczas lotu ćwiczebnego, odłączył od formacji i zestrzelił niemiecki samolot Dornier Do 17 (według J.B. Cynka był to Messerschmitt Me 110). 7 września zestrzelił dwa Dorniery Do 17, 11 września zgłosił zniszczenie Messerschmitta Me 110, a cztery dni później strącił Messerschmitta Me 109. 26 września jego łupem padł Heinkel He 111.

27 września 1940 roku został zestrzelony i zginął w swoim Hurricanie L1696, który rozbił się w Crowhurst Farm. Pochowano go 2 października na cmentarzu w Northwood. Pośmiertnie został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (23 grudnia 1940), Krzyżem Walecznych (1 lutego 1942) oraz brytyjskim Distinguished Flying Cross.

W 1941 roku w kraju zmarła jego córka. Żona, Maria z Piwnickich, uczestniczyła w Powstaniu Warszawskim, a po wojnie wstąpiła do zgromadzenia Sióstr Niepokalanek.

Źródła: „Wykaz poległych i zmarłych żołnierzy PSZ na obczyźnie”; „Księga lotników polskich”, O. Cumft, H.K. Kujawa; „Ku czci”, praca zbiorowa; „Polskie Siły Powietrzne”, T.J. i A. Krzystek.

Pilot Dywizjonu 303 przy samolocie Hurricane, fotografia archiwalna
Grób kpt. Ludwika Paszkiewicza na cmentarzu w Northwood

Na archiwalnych fotografiach

Fotografie archiwalne: zbiory Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie (IPMS).

Odwiedź muzeum w Busku-Zdroju

Pamiątki związane z polskim lotnictwem można zobaczyć na ekspozycji muzeum przy ul. Stefana Żeromskiego 24.